KOŚCIÓŁ ŚW. ANNY
Położony naprzeciwko dworu Tęczyńskich (dawnej plebanii). Pierwotnie drewniany, być wystawiony przez Andrzeja Tęczyńskiego jako kaplica dworska w czasie lokacji miasta.
kościółek św. Anny w maju
Przypuszcza się, że fundator wybierając wezwanie dla tej świątyni chciał uhonorować swoją matkę, Annę z Konińskich, wychowującą go po tragicznej śmierci ojca w czasie wyprawy Jana Olbrachta do Mołdawii. Obecnie istniejący, wybudowany w stylu architektonicznym nazywanym „renesansem lubelskim”, został konsekrowany w 1613 r.
Murowana, niewielka świątynia z początku XVII wieku otrzymała bogaty program dekoracyjny i funkcjonalny. Zadbano m.in. o estetyczny wygląd komina wznoszącego się nad segmentem zakrystii, fryzu i gzymsu wieńczącego - ożywionego na narożach puttami oraz okien, które otaczała niegdyś malowana zapewne szeroka opaska tynkowa.
Okienko
korytarza prowadzącego z empory muzycznej do dwóch izb nad zakrystią zdobi
płaskorzeźbiony maszkaron.
O artystyczną oprawę zadbano także we wnętrzu. W zakrystii przetrwał do naszych czasów kominek o piaskowcowym, niegdyś polichromowanym zwieńczeniu, rzeźbione w kamieniu lawabo oraz wspaniałe drzwi z malarską imitacją pasowego okucia. W skromnym wnętrzu, nakrytym sklepieniem dekorowanym stiukowymi listwami układanymi w geometryczne wzory i wzbogaconym aplikacjami płaskorzeźb, główny akcent stanowi manierystyczny ołtarz główny z 1618 roku.
Klęcząca postać u stóp Świętej Rodziny identyfikowana jest z księdzem Stanisławem z Zalesia Lisowiczem - proboszczem końskowolskim, zmarłym ok. 1634 r.
Zasadnicze znaczenie dla rekonstrukcji funkcji kościoła ma jednak empora zachodnia oraz dwuizbowe lokum położone nad zakrystią. Pełniło ono szczególnie eksponowane funkcje, skoro obie izby wyposażono w dekoracyjnie opracowane kominki, bogatą (dobrze zachowaną) polichromię ścian i sklepień, a także okienko z siedziskami (w I izbie) oraz piec (dziś nieistniejący - w pomieszczeniu II). W większym lokum (II izba) założono także niszę z klęcznikiem i oknem otwartym na kościół. Taki układ nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji większej ogrzewanej izby. Pomieszczenie nad zakrystią przeznaczono dla szczególnie znaczących postaci – właścicieli miasta, fundatorów kościoła.
Świątynia pod wezwaniem św. Anny pełniła przede wszystkim funkcję kaplicy dworskiej, stanowiła również założenie obronne, w swej istocie ściśle powiązane z dworem Tęczyńskich – do dziś w ścianie północnej zachowały się otwory strzelnicze.
Relikt manierystycznego portalu, wiodącego niegdyś z nawy głównej do zakrystii
Pod kościółkiem znajduje się krypta:
Opracowano przy wykorzystaniu materiałów autorstwa dr Adama Soćko (zdjęcie maszkaronu: dr Adam Soćko)
"Kościół św. Anny w Końskowoli", TODK "Fara Końskowolska" 2010.
Na 112 stronach przedstawiono dzieje kościoła św. Anny oraz zaprezentowano ponad sto fotografii, planów, map i rysunków, obrazujących piękno i wyjątkowość świątyni nazywanej często "Perłą Renesansu Lubelskiego".
Publikacja wydana została dzięki wsparciu: Zakładów Azotowych "Puławy" S.A., Gminy Końskowola, Szkółki Roślin Ozdobnych Lucjan, Grzegorz, Jakub Kurowscy, Szkółek Roślin Ozdobnych "Bracia Dębscy", Banku Spółdzielczego w Końskowoli, Krzaczek Kotły C.O., Kancelarii Adwokackiej Piotr Skawiński, Kancelarii Radcy Prawnego Pawła Wojnowskiego.
Pobierz publikację o historii kościoła św. Anny.
