Badania archeologiczne przy dworze Tęczyńskich

Jak ustalił śp. Janusz Kurtyka, autor dzieła "Tęczyńscy: studium z dziejów polskiej elity możnowładczej w średniowieczu", Jan Koniński (zm. ok. 1485 r.) zapisał swojej jedynej dziedziczce, Annie, żonie Gabriela z Tenczyna, łącznie dziewięć wsi i zamek w Konińskiej Woli.

Po 1532 r., gdy król Zygmunt Stary wydał zgodę na lokację miasta Wola Konińska, właściciel miejscowości, Andrzej Tęczyński hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, poza granicami miasta wystawił kościół drewniany p.w. św. Anny, szpital dla ubogich (o którym pierwsza wzmianka pojawia się w 1549 r.) oraz murowany, trójkondygnacyjny dwór. O jego historii traktował artykuł, opublikowany w "Spotkaniach z Zabytkami" (kliknij, aby przeczytać).

Celem badań archeologicznych przy dworze Tęczyńskich - wspartych przez TODK "Fara Końskowolska" było ustalenie, czy postał on na miejscu dawnego zamku Konińskich. Ponieważ piwnica - do której wejście wiedzie z najstarszej części dworu - wychodzi poza granice obecnych murów, celem badań było także ustalenie, czy kamienica posiadała niegdyś skrzydło wschodnie.

Powyżej - wizualizacja zespołu zamkowego ok. 1613 r. (autor: Jarosław Sim)

W trakcie prac archeologicznych nie potwierdzono, by dwór posiadał niegdyś skrzydło wschodnie. Odkryty w trakcie badań materiał zabytkowy oraz osiem obiektów archeologicznych o funkcji jam gospodarczych, datowanych na okres halsztadzki (HaD), średniowiecze (XII-XIII wiek) oraz XVI, XVII-XVIII i XVIII wiek nie potwierdzają istnienia w tym miejscu pierwotnej (XIV-XV wiek) siedziby Konińskich.

Równocześnie, w jednym z wykopów natrafiono na dwa kamienne detale architektoniczne, stanowiące prawdopodobnie wystrój elewacji budynku dawnego dworu: gzyms kamieniarki okiennej (z wyraźnie wyeksponowanym okapnikiem) oraz kapitel kolumny o kwadratowym przekroju).