Obecny kościół farny w Końskowoli pod rozszerzonym wezwaniem Znalezienia Krzyża Św. i św. Andrzeja Apostoła, ufundowany został w połowie XVI w. przez Andrzeja Tęczyńskiego, wojewodę lubelskiego i kasztelana krakowskiego. Jego metryka jest jednak starsza: pierwszy, drewniany kościół p.w. Znalezienia Krzyża Św. powstał w końcu XIV w. Jak chce tradycja, murowane prezbiterium wystawiono w 1442 r. z fundacji Jana Konińskiego. Relikty murowanego, XV wiecznego kościoła znaleziono maju 2010 r., w trakcie projektu odnowy świątyni.
Kościół farny nocą
Ołtarz główny, wykonany w I poł. XVIII wieku w warsztacie braci Hoffmann
W ołtarzu głównym znajduje się XVII wieczny krucyfiks.
Zwieńczenie ambony - rzeźba z warsztatu braci Hoffmann
Przed kościołem znajduje się nagrobek generała Józefa Orłowskiego, ostatniego polskiego dowódcy twierdzy w Kamieńcu Podolskim, zmarłego w 1807 r.
O założycielu miasta Końskowola - Andrzeju Tęczyńskim kasztelanie krakowskim - przypomina XVI wieczna tablica z herbem hrabiowskim Tęczyńskich, wmurowana w ścianę prezbiterium
Nagrobek Zofii z Opalińskich księżnej Lubomirskiej, wykonany wg projektu Tylmana z Gameren. Ciało księżnej spoczęło w krypcie pod kaplicą południową. W krypcie pod kaplicą północną pochowano jej rodziców - Izabelę z Tęczyńskich i Łukasza z Bnina Opalińskiego marszałka nadwornego koronnego
Więcej o kryptach kościoła farnego można przeczytać tutaj
Przebudowa, zlecona ok. 1670 r. przez marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, prowadzona przez Tylmana z Gameren, nadała kościołowi bryłę trójnawowej bazyliki. Kolejna przebudowa, prowadzona w I połowie XVIII w. z inicjatywy Elżbiety Sieniawskiej i następnie Augusta Czartoryskiego oraz jego żony Zofii z Sieniawskich nadała świątyni obecny kształt.
"Kościół Farny w Końskowoli. 600 lat historii"
Na 84 stronach formatu A4 przedstawiono ponad 100 zdjęć oraz kilkanaście skanów dokumentów z XVII-XX w., ilustrujących dzieje końskowolskiej świątyni.
W publikacji przedstawione zostały m.in. pochodzące z ok. 1675 r. rysunki Tylmana van Gameren, słynnego holenderskiego architekta - studia do końskowolskiego mauzoleum Zofii z Opalińskich księżnej Lubomirskiej, pochodzące ze zbiorów Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego.
Publikacja przedstawia dzieje zaginionych skarbów, przechowywanych niegdyś w kościele (np. korony obrazu Matki Bożej z Kaplicy Lubomirskich, na której znajdowało się w XVII w. ponad 200 pereł i kilkadziesiąt rubinów) oraz losy relikwii Drzewa Krzyża Św. i Św. Stanisława Patrona Polski, sprowadzonych do Końskowoli w XV-XVI wieku.
Zobacz publikacje:
Kościół parafialny w Końskowoli do połowy XVIII w.
Prebendy przy kościele farnym w Końskowoli w XVII i XVIII w. (PDF, 673 kb)
Kościół w Końskowoli - Mauzoleum Tęczyńskich (PDF, 311 kb)
