ODNALEZIENIE INKUNABUŁÓW
Z BIBLIOTEKI PARAFIALNEJ W KOŃSKOWOLI
Starodruki z biblioteki parafialnej odkryte w Warszawie
Pod koniec października Pan Michał Spandowski z Zakładu Starych Druków Biblioteki Narodowej w Warszawie przekazał „Farze” informację o odnalezieniu w ich zbiorach trzech tzw. inkunabułów – jak nazywane są książki wydrukowane przed końcem 1500 roku – z wpisami proboszczów końskowolskich. W listopadzie otrzymaliśmy informację o odnalezieniu kolejnego inkunabułu.
A więc bezcenne, XV wieczne księgi z biblioteki parafialnej w Końskowoli, uważane za zniszczone lub zaginione odnalazły się w Warszawie. Dzięki pracy Pana Spandowskiego udało się zidentyfikować trzy spośród czterech odnalezionych ksiąg.
Pierwsza z nich to „Postilla super Epistolas et Evangelia”, wydana w Strasburgu 2 listopada 1490 roku. Na książce tej znajdują się wpisy księdza Mikołaja Bełżyckiego (prepozyta kościoła św. Anny w Końskowoli, zmarłego w 1603 roku), księdza Stanisława Lisowicza (proboszcza końskowolskiego, zmarłego ok. 1633 r.) oraz księdza Szymona Mikołaja Karcza (proboszcza końskowolskiego, zmarłego w 1666 r.).
Druga z odnalezionych ksiąg to „Sermones de tempore et de sanctis”, wydana w Strasburgu, w drukarni Martina Flach, w październiku 1500 roku. Na kartach tej księgi oprócz wpisów wspomnianych wyżej duchownych, znajduje się informacja o nieznanym nam dotychczas wikarym kościoła farnego w Końskowoli Wojciechu Witowskim. Był on właścicielem tej książki w 1594 roku.
Trzecia księga nie została dotychczas zidentyfikowana. Te trzy księgi zostały – jak wskazuje wpis księdza Lisowicza – oprawione razem staraniem księdza Bełżyckiego.
Czwarta odnaleziona księga to „Sermones de tempore et de sanctis, sive Viridarius. P. I-II.”, wydana w Strasburgu, w drukarni Georga Husnera, w sierpniu 1498 roku. W księdze tej znajdują się wpisy ks. Lisowicza oraz ks. Szymona Karcza. Wcześniejsze wpisy własnościowe, pochodzące z XVI wieku są uszkodzone i na razie nie udało się ich odczytać.
Jak księgi te znalazły się w Warszawie? Tego na razie nie wiemy. Na dwóch z odnalezionych ksiąg znajdują się XX wieczne wpisy księdza doktora infułata Ludwika Zalewskiego, zmarłego w 1952 roku. Był on wykładowcą Seminarium Duchownego w Lublinie oraz współtwórcą biblioteki Katolickiego Uniwersytetu w Lublinie. Po jego śmierci, wbrew woli wyrażonej w testamencie, siostrzenica ks. Zalewskiego sprzedała Bibliotece Narodowej zbiór 1106 tomów inkunabułów, rękopisów, archiwaliów oraz starych druków. W tej liczbie, jak widać, znalazły się także księgi z biblioteki parafialnej w Końskowoli.
Zdjęcia inkunabułów pochodzą ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie
1. Wpisy proboszczów końskowolskich na księdze wydanej w 1490 roku:
1. Notatki na kartach inkunabułu z 1500 roku:
Informacja z 1614 r. o oprawieniu przez księdza Lisowicza inkunabułu wydanego w 1498 roku:
1.
