Szpital
Szpital w Końskowoli powstał jeszcze z inicjatywy Tęczyńskich już w XVI w. Nie wiadomo jeszcze, czy z fundacji założyciela miasta, Andrzeja Tęczyńskiego wojewody lubelskiego, czy jego syna - Andrzeja wojewody krakowskiego.
Pierwszym znanym nam z imienia proboszczem szpitalnym był niejaki Jędrzej Jermanowski... kucharz hrabiów z Tęczyna. Jak podaje ksiądz Lisowicz w swoich Inwentarzach Apparatów, Tęczyńscy chcieli w ten sposób zapewnić swojemu słudze godziwe zaopatrzenie. Ten jednak nigdy nie został kapłanem, co nie przeszkodziło mu dysponować ziemią należącą do kościoła szpitalnego.
Szpital był instytucją opiekuńczą, znajdowali tu pomoc ludzie starsi i schorowani. Już w XVI w. w Końskowoli na stałe utrzymywany był cyrulik.
Dzięki staraniom księdza Stanisława Lisowicza kościół św. Anny i szpital otrzymały na koszty utrzymania dziesięciny z Osin.
Do niedawna zagadką pozostawało, dlaczego miejsce schronienia ubogich i chorych umiejscowiono bezpośrednio na północ od dworu Tęczyńskich. Światło na tę kwestię rzuca dokument Gabriela hrabiego Tęczyńskiego (znany nam z odpisu) z 1613 r., w którym wyznacza, ile i jakie modlitwy za żyjących i zmarłych przedstawicieli rodu każdego dnia mieli odmawiać korzystający z pomocy szpitala. Dodatkowo byli oni obowiązani uczestniczyć w mszach za Tęczyńskich, odprawianych w kościółku św. Anny. Obraz ówczesnej obyczajowości i sposobu traktowania chorych daje ksiądz Lisowicz, dzięki któremu wiemy, że żona Gabriela Tęczyńskiego, księżniczka Zbaraska, nie tylko przekazywała na szpital pewne sumy pieniędzy, ale również "sprawowała obiady i ubogich myła". Z kolei Andrzej Tęczyński, wojewoda krakowski (zm. 1588) oraz Krzysztof książe Zbaraski przekazywali na szpital znaczne kwoty.
Odpis fundacji szpitala, wydanej przez Gabriela
Tęczyńskiego w 1613 r.
Ustalenie na nowo przez Gabriela Tęczyńskiego zasad finansowania szpitala pozwoliło księdzu Lisowiczowi wykupić grunt pod "szpital białogłowski", a więc zapewne miejsce opieki dla wdów czy samotnych kobiet.
W 1627 r. Jan hrabia Tęczyński określił, ile jakie produkty żywnościowe będą przekazywane szpitalowi. Wydana przez Jana Tęczyńskiego ordynacja musiała być korzystna dla parafii, skoro na jej treść powoływano się jeszcze w drugiej połowie XVIII w.
Ok. 1675 r. z fundacji rodziny Suchodolskich powstał drugi szpital - tym razem przy kościele farnym. Na zdjęciu budynek szpitalny przy kościele św. Anny z XVIII w., prawdopodobnie fundacji Czartoryskich.
